صرفه‌جویی؛ جهاد ملی برای خنثی‌سازی فشارهای اقتصادی

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: شرایطی که کشور با چالش‌هایی همچون ناترازی انرژی، فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌ها و محدودیت منابع روبه‌رو است، موضوع مدیریت مصرف و صرفه‌جویی بیش از هر زمان دیگری مورد توجه کارشناسان، مسئولان و اندیشمندان قرار گرفته است. بسیاری از صاحب‌نظران معتقدند که در کنار برنامه‌ریزی‌های کلان اقتصادی و اصلاح ساختارهای مدیریتی، اصلاح الگوی مصرف می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در عبور از مشکلات ایفا کند.

در همین راستا، آیت‌الله سید محسن طاهری، نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری، در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به جایگاه صرفه‌جویی در آموزه‌های دینی و ضرورت آن در شرایط کنونی کشور، اظهار کرد: نگاه اسلام به مسئله مصرف تنها یک نگاه اقتصادی نیست، بلکه ریشه در تعالیم دینی و سبک زندگی اسلامی دارد.

وی با بیان اینکه موضوع مصرف از دو منظر قابل بررسی است، افزود: از یک سو دستورات دینی و آموزه‌های اسلامی بر پرهیز از اسراف و رعایت اعتدال در مصرف تأکید دارند و از سوی دیگر شرایط امروز کشور نیز از منظر عقلانی ما را به سمت مدیریت مصرف سوق می‌دهد.

نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: کشور ما سال‌هاست با فشار تحریم‌های اقتصادی و همچنین برخی مشکلات مدیریتی مواجه است و همین مسئله موجب شده که اقتصاد و معیشت مردم تحت تأثیر قرار گیرد. به همین دلیل رهبر معظم انقلاب طی سال‌های گذشته بارها بر موضوع اقتصاد مقاومتی تأکید کرده‌اند.

طاهری اظهار کرد: اقتصاد مقاومتی به هیچ عنوان به معنای ریاضت اقتصادی نیست. اسلام نیز هرگز از مردم نخواسته که خود را از نعمت‌های الهی محروم کنند. آنچه اسلام بر آن تأکید دارد، قناعت، پرهیز از اسراف و مدیریت صحیح مصرف است.

وی با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب درباره مصرف صحیح نعمت‌های الهی گفت: تأکید ایشان این بوده که مردم در استفاده از انرژی، مواد غذایی، آب، برق، گاز و سایر امکانات زندگی، رویکردی مسئولانه داشته باشند. اسلام نمی‌گوید مصرف نکنید، بلکه می‌گوید درست مصرف کنید.

این عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه صرفه‌جویی بیش از هر چیز ناظر بر حوزه مصرف است، خاطرنشان کرد: بخشی از مسئولیت صرفه‌جویی متوجه خانواده‌ها و مردم است و بخشی دیگر به دستگاه‌های اجرایی، ادارات و نهادهای عمومی بازمی‌گردد. به ویژه در حوزه بیت‌المال حساسیت موضوع چند برابر می‌شود.

وی افزود: گاهی تصور می‌شود اسراف فقط در موارد بزرگ رخ می‌دهد، در حالی که بسیاری از رفتارهای روزمره ما نیز مصداق اسراف است. وقتی هنگام شستن دست یا وضو گرفتن، شیر آب بی‌دلیل باز می‌ماند یا زمانی که روشنایی‌های اضافی بدون نیاز روشن هستند، در واقع بخشی از منابع عمومی کشور هدر می‌رود.

طاهری ادامه داد: ممکن است کسی بگوید این مقدار مصرف ناچیز است، اما وقتی میلیون‌ها نفر همین رفتار را تکرار کنند، حجم عظیمی از منابع کشور از بین می‌رود. همان‌گونه که گفته‌اند قطره قطره جمع گردد وانگهی دریا شود.

اقتصاد مقاومتی بدون مدیریت مصرف محقق نمی‌شود

وی با اشاره به اهمیت مدیریت مصرف در بخش کشاورزی گفت: یکی از حوزه‌هایی که نیازمند توجه جدی است، مصرف آب در کشاورزی است. بخشی از هدررفت آب به دلیل عدم استفاده از فناوری‌های نوین آبیاری و بخشی دیگر ناشی از بی‌توجهی به اصول مدیریت مصرف است.

نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری اظهار کرد: در این حوزه هم مسئولان وظیفه دارند زیرساخت‌ها و تسهیلات لازم را فراهم کنند و هم کشاورزان باید برای بهره‌گیری از روش‌های نوین و کاهش مصرف آب اهتمام داشته باشند.

وی با تأکید بر اینکه صرفه‌جویی می‌تواند آثار اقتصادی گسترده‌ای به همراه داشته باشد، افزود: امروز هم کشور با محدودیت برخی منابع مواجه است و هم بسیاری از خانواده‌ها در تأمین هزینه‌های زندگی با دشواری روبه‌رو هستند. بنابراین هر مقدار که مصرف‌های غیرضروری کاهش یابد، هم به اقتصاد خانوار کمک می‌کند و هم فشار بر منابع ملی را کاهش می‌دهد.

طاهری خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم بخش مهمی از اسراف‌ها و مصرف‌های نادرست را کنترل کنیم، اتفاق بزرگی در کشور رخ خواهد داد. بسیاری از مشکلاتی که امروز با آن مواجه هستیم، از جمله بخشی از آثار تحریم‌ها، با مدیریت مصرف قابل کنترل و حتی خنثی شدن است.

صرفه‌جویی؛ راهکار مقابله با ناترازی انرژی و فشار تحریم‌ها

وی در ادامه به مسئله ناترازی برق اشاره کرد و گفت: هر سال با نزدیک شدن به فصل گرما، موضوع کمبود برق مطرح می‌شود. مسئولان بارها اعلام کرده‌اند که اگر هر خانواده تنها یک لامپ اضافی را خاموش کند، در مقیاس ملی تأثیر بسیار بزرگی بر کاهش مصرف انرژی خواهد داشت.

نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری افزود: صرفه‌جویی یک اقدام کوچک و کم‌اهمیت نیست، بلکه یک جهاد ملی است. همان‌گونه که در میدان‌های مختلف کشور نیازمند مشارکت مردم هستیم، در عرصه مدیریت مصرف نیز به یک حرکت عمومی نیاز داریم.

وی با اشاره به شعری معروف با مضمون «چو دخلت نیست خرج آهسته‌تر کن» اظهار کرد: این توصیه فقط مربوط به زندگی فردی نیست. حتی افرادی که از توان مالی مناسبی برخوردارند نیز باید به این نکته توجه داشته باشند که هنگام مصرف، تنها از دارایی شخصی خود استفاده نمی‌کنند بلکه از منابع عمومی جامعه نیز بهره می‌برند.

طاهری اظهار کرد: آب، برق، گاز و بسیاری از امکانات موجود، سرمایه‌های ملی هستند. بنابراین حتی اگر فرد توان پرداخت هزینه آن‌ها را داشته باشد، حق ندارد بی‌رویه مصرف کند و به منابع عمومی آسیب بزند.

وی با استناد به آموزه‌های اسلامی گفت: در روایات اسلامی حتی در کنار نهر جاری نیز از اسراف در مصرف آب نهی شده است. این نشان می‌دهد که اسلام می‌خواهد صرفه‌جویی به یک فرهنگ و سبک زندگی تبدیل شود، نه اینکه فقط در زمان بحران مورد توجه قرار گیرد.

نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری افزود: قناعت نیز مکمل پرهیز از اسراف است. قناعت به این معناست که انسان اسیر تجمل‌گرایی و رقابت‌های غیرضروری در زندگی نشود. بسیاری از اسراف‌ها از همین روحیه چشم و هم‌چشمی و تمایل به مصرف بیش از نیاز ناشی می‌شود.

اسراف در بیت‌المال؛ مسئولیتی سنگین‌تر از مصرف شخصی

وی همچنین بر ضرورت مدیریت مصرف در ادارات تأکید کرد و گفت: کارکنان و مدیران دستگاه‌های اجرایی باید نسبت به بیت‌المال حساسیت بیشتری داشته باشند. مصرف بی‌رویه انرژی، تجهیزات و امکانات اداری نه تنها یک رفتار نادرست مدیریتی بلکه از منظر شرعی نیز مسئولیت‌آور است.

طاهری خاطرنشان کرد: گاهی در برخی ادارات مشاهده می‌شود که وسایل سرمایشی یا روشنایی‌ها بدون نیاز روشن هستند یا از خودروهای دولتی استفاده غیرضروری می‌شود. این موارد باید اصلاح شود زیرا منابع عمومی متعلق به همه مردم است.

وی در بخش دیگری از این گفتگو به موضوع نان اشاره کرد و گفت: نان یکی از اصلی‌ترین اقلام مصرفی مردم است و دولت نیز برای تأمین آن یارانه قابل توجهی پرداخت می‌کند. در چنین شرایطی کاهش دورریز نان یک وظیفه همگانی محسوب می‌شود.

نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری افزود: هم مردم باید از دورریز نان جلوگیری کنند و هم تولیدکنندگان و نانوایان باید کیفیت تولید را افزایش دهند تا این سرمایه ملی هدر نرود.

وی با اشاره به تأثیر مصرف صحیح انرژی بر رونق تولید اظهار کرد: وقتی مصرف خانگی برق و گاز مدیریت شود، امکان تأمین انرژی مورد نیاز بخش تولید نیز افزایش می‌یابد و صنایع با مشکلات کمتری روبه‌رو خواهند شد.

طاهری ادامه داد: قطع برق یا کمبود انرژی در واحدهای تولیدی آثار گسترده‌ای بر اقتصاد کشور دارد و می‌تواند به کاهش تولید، افزایش هزینه‌ها و حتی بیکاری منجر شود. بنابراین صرفه‌جویی در بخش خانگی به طور مستقیم از تولید ملی حمایت می‌کند.

وی با تأکید بر اینکه صرفه‌جویی یک وظیفه دینی، ملی و اجتماعی است، گفت: قرآن کریم به صراحت می‌فرماید «بخورید و بیاشامید اما اسراف نکنید؛ زیرا خداوند اسراف‌کنندگان را دوست ندارد». این دستور الهی باید در تمام ابعاد زندگی ما جاری باشد.

نماینده مردم گلستان در مجلس خبرگان رهبری افزود: از خانواده‌ها گرفته تا مسئولان، از بخش خصوصی تا دستگاه‌های دولتی، همه باید در این مسیر نقش‌آفرینی کنند. بدون تردید هر اندازه فرهنگ صرفه‌جویی در جامعه تقویت شود، کشور در برابر فشارهای اقتصادی مقاوم‌تر خواهد شد و بخش مهمی از توطئه‌های دشمنان نیز بی‌اثر می‌شود.