پایان افسانه‌ مصرف بی‌رویه کود در استان گلستان

خبرگزاری مهر،گروه استانها: در سال‌های اخیر، یکی از بحث‌های داغ میان کارشناسان، سیاست‌گذاران و جامعه کشاورزی، موضوع مصرف بیش از حد کودهای شیمیایی بوده است. بسیاری تصور می‌کنند که استفاده گسترده از نهاده‌ها، نه تنها به بهره‌وری محصول، بلکه به سلامت خاک و محیط زیست نیز آسیب می‌زند. این دیدگاه باعث شده تا هرگونه افزایش در آمار مصرف کود در یک منطقه، با نگاهی شکاکانه و با عنوان مصرف بی‌رویه مواجه شود. برخی کارشناسان معتقدند مصرف بالای کود نه نشان‌دهنده افراط بلکه می‌تواند نتیجه‌ی مستقیم استراتژی‌های زراعی و نیازهای بیولوژیک خاک باشد.

در همین رابطه مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی گلستان در پاسخ به این باور که مصرف کود در استان گلستان بیش از حد و غیرضروری است، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: این یک باور اشتباه است. دلیل اینکه آمار مصرف کود در استان ما بالاتر از سایر استان‌هاست، به دلیل ساختار زراعی منطقه است.

مجید محمدی افزود: برخلاف بسیاری از استان‌ها که تنها یک دوره کشت در سال دارند، ما در گلستان دو تا سه دوره کشت درسال انجام می‌دهیم، به تبع این تعدد کشت، طبیعتاً نیاز به نهاده و مصرف کود نیز بالاتر از میانگین سایر استان‌ها است.

وی خاطرنشان کرد: برخلاف تصورات عامیانه، مؤسسه تحقیقات آب و خاک کشور، مصرف حدود ۳۰۰ کیلوگرم در هکتار را توصیه کرده است، در حالی که میزان مصرف فعلی در حدود ۱۸۰ کیلوگرم در هکتار است. لذا ادعای مصرف بی‌رویه با مبانی علمی و تجربه‌های کشورهای توسعه‌یافته همخوانی ندارد.

ضرورت حیاتی احیای خاک‌های استان

مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی گلستان با اشاره به ضرورت توسعه کشاورزی حفاظتی در استان، از کمبود مواد آلی در خاک‌های منطقه سخن گفت و افزود: خاک‌های ما طی سال‌ها به دلیل استفاده غیر استاندارد، از نظر مواد آلی به شدت ضعیف شده‌اند، در حالی که یک خاک سالم باید حدود پنج درصد مواد آلی داشته باشد، بسیاری از خاک‌های استان ما دارای ۱.۶ درصد و یا حتی کمتر از یک درصد مواد آلی هستند.

محمدی استفاده از کودهای غیر از کودهای شیمیایی پایه را تنها راه برای احیای دوباره خاک عنوان کرد و افزود: نکته بسیار مهم این است که افزودن تنها یک دهم درصد مواد آلی به خاک، می‌تواند بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم بر عملکرد محصول اثرگذار باشد؛ بنابراین استفاده از کودهای استاندارد برای بازگرداندن حیات به زمین‌های زراعی مهم است، در واقع مصرف اصولی کود برای احیای خاک های ضعیف استان یک ضرورت محسوب می شود.

تحول در پرداخت یارانه کود فسفاته به حساب کشاورزان

مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی گلستان با اعلام تغییر سیاست‌های حمایتی دولت، از واریز مستقیم یارانه کود به حساب مصرف‌کننده نهایی خبر داد و با اشاره به تغییر ساختار پرداخت یارانه‌ها، گفت: برخلاف گذشته که یارانه به تولیدکننده پرداخت می‌شد، امسال یارانه مستقیماً به حساب آخرین حلقه زنجیره یعنی کشاورز واریز می‌شود.

محمدی خاطرنشان کرد: کشاورزانی که از ۷ اردیبهشت ماه نسبت به خرید کود فسفاته از کارگزاری‌های مجاز اقدام کرده‌اند، باید حتماً اطلاعات خود را در سامانه‌های دولت من سامانه پایش و بانک عامل به دقت تکمیل کنند.

وی در خصوص افزایش قیمت کودها به دلیل تغییر نرخ ارز، توضیح داد: دولت اعلام کرده است که ۶۰ درصد قیمت کود فسفاته همچنان به صورت یارانه و ۴۰ درصد باقی‌مانده توسط کشاورز پرداخت می شود، در حال حاضر این ۶۰ درصد یارانه به شرکت‌های پتروشیمی پرداخت می‌شود.

چالش تأمین و چشم‌انداز آینده

مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی گلستان ادامه داد: کشاورزانی که اطلاعات هویتی و بانکی خود را در سامانه‌های «دولت من» و پایش به‌طور کامل ثبت کرده باشند، مشمول دریافت یارانه خواهند بود و مبالغ مربوط به حساب آنان واریز می‌شود.

محمدی با اشاره به چالش واردات کود فسفاته به دلیل نیاز به مواد معدنی باکیفیت، گفت: امسال تلاش می‌کنیم تا حد امکان نیاز استان را از طریق شرکت‌های داخلی تأمین کنیم و در کنار آن، با انعقاد تفاهم‌نامه‌های مختلف با تولیدکنندگان کودهای غیرتکلیفی، تنوع انتخاب را برای کشاورزان افزایش دهیم.

وی ادامه داد: تا پایان تیرماه، یارانه‌های مربوط به کشاورزان واجد شرایط پرداخت شده و روند پرداخت نیز به‌صورت ماهانه ادامه دارد.

مدیر خدمات حمایتی کشاورزی گلستان اظهار کرد: در پایان هر ماه گزارش اطلاعات کشاورزان دریافت می‌شود و در صورت تکمیل بودن اطلاعات، یارانه تا دهم ماه بعد به حساب آنان واریز خواهد شد.

محمدی از کشاورزان خواست برای جلوگیری از بروز مشکل در دریافت یارانه، اطلاعات خود را در سامانه دولت من تکمیل و شماره شبای حساب بانکی خود را ثبت کنند و افزود: کشاورزانی که امکان ثبت اطلاعات به‌صورت مستقیم را ندارند، می‌توانند با مراجعه به کارگزاری‌های مجاز در سراسر استان، نسبت به تکمیل اطلاعات خود اقدام کنند.

به‌نظر می‌رسد آنچه در ذهن بسیاری مصرف بی‌رویه کود در گلستان نام گرفته، نه نتیجه‌ی افراط، بلکه پاسخ منطقی به واقعیت‌های زراعی این خطه است؛ جایی که در سال تا سه دوره کشت انجام می‌شود و خاک‌هایش پس از سال‌ها استفاده‌ی غیراستاندارد، امروز کمتر از یک‌سوم حد مطلوب ماده آلی را در خود دارد.

در چنین شرایطی، مصرف اصولی کود نه تنها ضرورت زیاده‌خواهی، بلکه ابزار بازگرداندن حیات به زمین‌های فرسوده‌ی استان است