آگاهی زنان زیربنای تربیت نسل بصیر است

حمیده‌السادات موسوی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر در تشریح جایگاه دانش و رشد فکری زنان در اسلام با رویکردی شیعی اظهار کرد: مسئله دانش زنان موضوعی نیست که تنها در دوران معاصر مورد توجه قرار گرفته باشد، بلکه در فرهنگ اسلامی و به‌ویژه مکتب تشیع، ریشه‌ای عمیق در قرآن کریم، سیره پیامبر اکرم(ص) و آموزه‌های اهل‌بیت(ع) دارد.

وی افزود: در نگاه اسلام، علم و معرفت به جنسیت اختصاص ندارد و زن و مرد هر دو مخاطب دعوت الهی به سوی آگاهی، رشد و کمال هستند؛ چنان‌که قرآن کریم انسان را به افزایش دانش فرا می‌خواند و فضیلت دانایی را در چارچوبی فراتر از جنسیت مطرح می‌کند.

موسوی با اشاره به تأکید آموزه‌های دینی بر طلب علم بیان کرد: در اندیشه شیعی، کسب دانش یک ارزش عمومی و زمینه‌ساز رشد انسان است و در روایات نیز بر ضرورت دانش‌آموزی تأکید شده است؛ بنابراین نمی‌توان بهره‌مندی زنان از فرصت‌های علمی و معرفتی را امری فرعی یا ثانویه تلقی کرد.

مدرس مدرسه علمیه تخصصی الزهرا(س) ساری ادامه داد: عقل در منظومه معرفتی شیعه جایگاهی اساسی دارد و به عنوان یکی از حجت‌های الهی معرفی شده است. از این منظر، فراهم کردن زمینه رشد فکری زنان نه تنها یک ضرورت اجتماعی، بلکه در راستای هدف آفرینش انسان و شکوفایی ظرفیت‌های عقلانی اوست.

وی تصریح کرد: تحصیل و دانش‌اندوزی زنان نباید صرفاً با کارکردهای خانوادگی یا اجتماعی آنان سنجیده شود؛ چراکه علم‌آموزی پیش از هر چیز بخشی از فرآیند تعالی و کمال فردی انسان است. البته آثار این رشد علمی در خانواده، جامعه و تربیت نسل نیز به شکل مستقیم نمایان می‌شود.

موسوی با اشاره به نمونه‌های تاریخی زنان دانشمند و بصیر در فرهنگ شیعی گفت: حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها) الگویی برجسته از دانش، بصیرت و مسئولیت اجتماعی است و خطبه فدکیه ایشان جلوه‌ای روشن از استدلال، معارف دینی و تبیین مسائل اجتماعی و اعتقادی به شمار می‌رود.

وی افزود: حضرت زینب کبری(سلام‌الله‌علیها) نیز با حضور آگاهانه و سخنان روشنگرانه خود در کوفه و شام، نشان داد که دانش و بصیرت می‌تواند در شرایط دشوار اجتماعی به ابزاری برای دفاع از حقیقت و آگاهی‌بخشی به جامعه تبدیل شود.

مدرس حوزه علمیه ساری همچنین از بانو مجتهده سیده نصرت امین به عنوان نمونه‌ای معاصر از حضور علمی زنان در عرصه معارف اسلامی یاد کرد و گفت: فعالیت‌های علمی، تألیفات و اقدامات آموزشی این بانوی فرهیخته نشان می‌دهد که دانش دینی و فعالیت علمی با هویت زن مسلمان و زندگی مؤمنانه تعارضی ندارد.

موسوی در ادامه به نقش دانش زنان در تربیت فرزندان اشاره کرد و گفت: تربیت نسل صرفاً به انتقال مجموعه‌ای از اطلاعات محدود نمی‌شود، بلکه نوع نگاه والدین به زندگی، نحوه رفتار و میزان آگاهی آنان، شخصیت و نگرش فرزندان را شکل می‌دهد.

وی خاطرنشان کرد: مادری که از دانش و بینش کافی برخوردار است، می‌تواند زمینه تقویت روحیه پرسشگری، عزت‌نفس، مسئولیت‌پذیری و ایمان آگاهانه را در فرزندان فراهم کند و آنان را برای مواجهه صحیح با مسائل فردی و اجتماعی آماده سازد.

موسوی با بیان اینکه خانواده نخستین محیط شکل‌گیری شخصیت انسان است، گفت: در نگاه شیعی، مادر نقش مهمی در شکل‌گیری نخستین تجربه‌های تربیتی کودک دارد و میزان دانایی، ایمان و بصیرت او می‌تواند بر کیفیت این فرآیند اثرگذار باشد.

وی در پایان تأکید کرد: تجربه تاریخی تشیع نیز نشان داده است که زنان آگاه و فرهیخته در بسیاری از خانواده‌ها و جریان‌های اثرگذار فرهنگی، نقش مهمی در تربیت نسل و انتقال ارزش‌های دینی داشته‌اند؛ از این رو سرمایه‌گذاری بر رشد علمی و معرفتی زنان، سرمایه‌گذاری برای آینده خانواده و جامعه است.