حجت الاسلام دریاباری: توسعه پایدار در گرو تحول در الگوی وقف است

به گزارش خبرنگار مهر، حجت‌الاسلام مصطفی دریاباری بعد از ظهر شنبه در ارتباط مجازی با نشست تخصصی «وقف در گذر تاریخ، اسناد و سیاست‌گذاری معاصر» اظهار کرد: وقف فراتر از یک امر شخصی، یک مسئله نهادی است که در طول تاریخ نقش مهمی در تمدن‌سازی داشته است.

وی با تأکید بر نیاز جامعه امروز به الگوهای پایدار عدالت اجتماعی افزود: در روند سیاست‌گذاری توسعه در جهان، وقف دیگر یک سازوکار سنتی صرف نیست، بلکه در محافل جهانی به عنوان منبعی برای تأمین مالی اجتماعی و ابزاری با پیوند مستقیم با اهداف توسعه پایدار مورد توجه و مطالعه قرار گرفته است.

پایداری وقف؛ عامل توجه جهان به این ظرفیت

رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در آفریقای جنوبی درباره دلایل توجه نظام‌های نوین جهانی به وقف گفت: پایداری نسل به نسل موقوفات با وجود گذشت زمان و کاهش وابستگی به بودجه‌های متزلزل دولتی از جمله عواملی است که موجب گسترش توجه به وقف در دنیای مدرن شده است.

دریاباری افزود: بانک توسعه اسلامی نیز در تلاش است بخشی از نیازهای مالی خود را بدون اتکا به بودجه‌های دولتی تأمین کند و در همین راستا دو نوع منبع تحت عنوان موقوفات نقد و وقف‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر در این بانک مورد توجه قرار گرفته است.

وقف؛ ابزاری برای حفظ هویت و توسعه در آفریقا

وی با اشاره به جایگاه وقف در قاره آفریقا اظهار کرد: آفریقا با وجود قرار گرفتن زیر فشار استعمار غربی و تلاش برای تضعیف هویت، فرهنگ و استقلال اقتصادی، شاهد تاب‌آوری مسلمانان در شمال، شرق و غرب این قاره برای حفظ هویت و اصالت خود از طریق وقف بوده است.

رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در آفریقای جنوبی با بیان اینکه مجموع دارایی‌های وقفی در آفریقا بیش از ۴۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود، گفت: بیش از ۳۵ درصد بار مالی زیرساخت‌های آموزشی در برخی مناطق از محل وقف تأمین می‌شود و این ظرفیت در شمال آفریقا به تحول در آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی منجر شده و برای بیش از ۵۰۰ هزار جوان اشتغال ایجاد کرده است.

وقف در آفریقا؛ فراتر از یک سیره مذهبی

دریاباری با اشاره به جایگاه وقف در ساختارهای حقوقی مدرن آفریقا بیان کرد: وقف در این قاره فراتر از یک سیره مذهبی، به یک نظام حکمرانی مردمی برای پر کردن خلأهای مختلف اجتماعی تبدیل شده است.

وی گسترش وقف در کشورهای آفریقایی را ناشی از انطباق آن با نظام‌های حقوقی مدرن دانست و گفت: پیوند وقف با فلسفه بومی آفریقای جنوبی تحت عنوان «اوبونتو» به معنای «من هستم چون ما هستیم» و همچنین عبور از انحصارطلبی از جمله عواملی است که به گسترش این فرهنگ در کشور کمک کرده است.

مشارکت ۴۰ هزار واقف در اجرای صدها پروژه

رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در آفریقای جنوبی با اشاره به ساختارهای مدنی وقف در این کشور افزود: در آفریقای جنوبی نهادی مدنی و مستقل تحت عنوان صندوق دائمی وقف عامه فعالیت می‌کند که سرمایه‌های خرد جامعه مسلمانان را جمع‌آوری کرده و در راستای اجرای پروژه‌های بزرگ به کار می‌گیرد.

دریاباری ادامه داد: این سازوکار زمینه مشارکت حدود ۴۰ هزار واقف خرد و کلان را فراهم کرده و تاکنون بیش از ۴۰۰ پروژه مختلف با استفاده از این ظرفیت اجرا شده است و همچنین صدها هزار دلار بورسیه تحصیلی اختصاص یافته است.

ضرورت بهره‌گیری از روش‌های نوین در وقف

وی با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از روش‌های نوین در حوزه وقف تصریح کرد: تجربه‌های موفق کشورهای مختلف زمانی می‌تواند برای کشور ما نیز کارساز باشد که مورد توجه سیاست‌گذاران داخلی قرار گیرد؛ در این صورت می‌توان شاهد پیشرفت و جهش در مدل‌های حکمرانی وقف بود.

دریاباری افزود: تنوع‌بخشی به موضوعات وقف، افزایش شفافیت، ایجاد زبان مشترک حقوقی و تقویت دیپلماسی وقف از طریق ایجاد شبکه‌های هم‌افزا میان موقوفات بین‌المللی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند زمینه توسعه و گسترش وقف را فراهم کند.