ضرورت تحول در متون آموزشی حوزه‌های علمیه؛ علم باید در خدمت تهذیب باشد

به گزارش خبرنگار مهر، آیت‌الله محمود محمدی عراقی ظهر سه‌شنبه در آئین آغاز سال تحصیلی جدید طلاب حوزه علمیه امام خمینی (ره) که در مدرسه علمیه حجتیه آمل برگزار شد، با گرامیداشت یاد و خاطره بزرگان حوزه‌های علمیه، به شخصیت علمی و اخلاقی مرحوم آیت‌الله حسن‌زاده آملی اشاره کرد و گفت: ایشان تنها استاد علم نبود، بلکه عالمی جامع و معلم اخلاق بود و رفتار و سیره عملی وی نیز برای شاگردان و طلاب درس‌آموز بود.

وی افزود: آیت‌الله حسن‌زاده آملی در عرصه‌های مختلفی همچون ادبیات، ریاضیات، هیئت، نجوم، فلسفه، عرفان و علوم اسلامی صاحب‌نظر بود و چنین شخصیت‌هایی باید به عنوان الگو در حوزه‌های علمیه معرفی و شناخته شوند.

عضو مجلس خبرگان رهبری با اشاره به خاطرات دوران طلبگی خود اظهار کرد: در سال‌های آغاز طلبگی در درس هیئت و نجوم آیت‌الله حسن‌زاده آملی شرکت می‌کردیم و گاهی به دلیل دشواری مطالب، پرسش‌هایی مطرح می‌شد که ایشان با صبر و حوصله به آنها پاسخ می‌دادند.

آیت الله محمدی عراقی با بیان اینکه جامعیت شخصیت‌های بزرگ حوزه تنها به دانش آنها محدود نمی‌شود، تصریح کرد: امتیاز حوزه‌های علمیه این است که در کنار آموزش دانش، انسان‌سازی و تهذیب را نیز دنبال می‌کند.

وی شهید مطهری، شهید بهشتی، آیت‌الله حسن‌زاده آملی و آیت‌الله جوادی آملی را از نمونه‌های عالمان جامع و اثرگذار دانست و گفت: حوزه باید در تربیت نیروهایی که هم از دانش برخوردار باشند و هم اخلاق و تهذیب را در زندگی خود دنبال کنند، اهتمام داشته باشد.

عضو جامعه روحانیت مبارز بر ضرورت تحول در متون آموزشی حوزه تأکید کرد و گفت: کتاب‌های علمی گذشتگان از ارزش فراوانی برخوردارند، اما حوزه نمی‌تواند تنها به همان متون اکتفا کند و باید متناسب با نیازهای علمی و فکری روز، آثار جدید تولید شود.

آیت الله محمدی عراقی با اشاره به خاطره‌ای از دوران تحصیل خود در حوزه علمیه قم ادامه داد: در آن دوران پس از مطالعه منظومه منطق، درباره ضرورت تغییر متون حکمت و فلسفه با مسئولان حوزه گفت‌وگو کردیم و معتقد بودیم کتاب‌های موجود برای پاسخگویی به برخی مسائل فلسفی روز کافی نیست.

وی افزود: این موضوع را با شهید قدوسی و شهید بهشتی مطرح کردیم و در نهایت ضرورت تدوین متون جدید مورد توجه قرار گرفت.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام به نقش علامه طباطبایی در این زمینه اشاره کرد و گفت: علامه طباطبایی پذیرفتند کتاب جدیدی در زمینه حکمت و فلسفه اسلامی تدوین کنند و شرط کردند استاد تدریس این کتاب را نیز خودشان انتخاب کنند که آیت‌الله جوادی آملی را برای تدریس این مباحث برگزیدند.

وی خاطرنشان کرد: این تجربه نشان می‌دهد حوزه‌های علمیه باید ضمن حفظ میراث ارزشمند علمی گذشته، همواره به نیازهای جدید علمی و فکری جامعه نیز توجه داشته باشند.

نماینده مجلس خبرگان رهبری با اشاره به سابقه تاریخی حوزه علمیه آمل اظهار کرد: این شهر و حوزه‌های علمیه آن از سابقه ارزشمند علمی برخوردار هستند و امروز نیز ظرفیت مناسبی برای تربیت نیروهای متخصص وجود دارد.

محمدی عراقی فعال بودن سطوح مختلف تحصیلی و رشته‌های تخصصی در حوزه علمیه آمل از جمله تفسیر و کلام را ظرفیت مهمی دانست و افزود: حتی پایان‌نامه‌های طلاب نیز در همین مجموعه با راهنمایی و مشاوره اساتید انجام می‌شود.

وی ادامه داد: باید رشته‌های تخصصی حوزه متناسب با نیازهای روز توسعه پیدا کند تا طلاب بتوانند در کنار تحصیل علوم پایه، در عرصه‌های تخصصی نیز به پژوهش و تولید علم بپردازند.

گسترش مطالعات اسلامی در دانشگاههای جهان

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به گسترش مطالعات اسلامی در دانشگاه‌های جهان گفت: امروز درباره اسلام، تشیع، امامت، مهدویت، ولایت فقیه، فلسفه اسلامی، فقه و اصول در بسیاری از مراکز علمی جهان کتاب و مقاله نوشته می‌شود و برخی دانشگاه‌ها مطالعات گسترده‌ای در این زمینه دارند.

وی تصریح کرد: بنابراین صرف مطالعه و پژوهش درباره علوم اسلامی نمی‌تواند امتیاز اصلی حوزه‌های علمیه باشد، بلکه تفاوت مهم در نوع نگاه به علم و پیوند آن با ایمان است.

آیت الله محمدی عراقی بیان کرد: در فرهنگ حوزوی، علم از خداشناسی آغاز می‌شود و باید به شناخت معاد، مسئولیت انسان و عمل صالح منتهی شود؛ این همان علمی است که انسان را می‌سازد.

وی با تأکید بر اینکه حوزه‌های علمیه بر دو پایه تعلیم و تهذیب استوار هستند، گفت: اگر فردی همه علوم حوزوی از فقه و اصول تا فلسفه، کلام و تفسیر را فرا بگیرد، اما خود را نسازد، نه‌تنها نمی‌تواند برای جامعه مفید باشد، بلکه دانش او بدون اخلاق و تهذیب ممکن است آسیب‌زا باشد.

عضو مجلس خبرگان رهبری توحید عملی را یکی از مهم‌ترین درس‌های حوزه دانست و خاطرنشان کرد: توحید تنها این نیست که انسان در مقام نظر بپذیرد خداوند یکی است، بلکه توحید عملی یعنی این اعتقاد در رفتار و زندگی انسان نیز جاری شود و انسان در عمل، ولایت و اطاعت الهی را بپذیرد.