جنگ نتوانست چراغ انرژی کشور راخاموش کند؛3.2میلیارد لیتر سوخت ذخیره شد

خبرگزاری مهر، گروه استان ها: تأمین پایدار انرژی یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های تاب‌آوری هر کشور در شرایط بحرانی است؛ موضوعی که اهمیت آن در زمان جنگ چند برابر می‌شود. در چنین شرایطی، حفظ تولید نفت و گاز، استمرار فعالیت پالایشگاه‌ها و نیروگاه‌ها، انتقال و توزیع فرآورده‌های نفتی و گاز طبیعی و جلوگیری از اختلال در شبکه برق، مستقیماً با امنیت عمومی و زندگی روزمره مردم ارتباط پیدا می‌کند.

در جریان جنگ اخیر، بخشی از تأسیسات و زیرساخت‌های انرژی کشور هدف قرار گرفت و آسیب به چهار فاز پالایشگاه پارس جنوبی موجب شد در مقطعی حدود ۳۳۰ میلیون مترمکعب گاز از مدار خارج شود؛ اتفاقی که در صورت استمرار می‌توانست فشار قابل توجهی بر شبکه گاز و در ادامه بر بخش‌های خانگی، تجاری، صنعتی و نیروگاهی وارد کند.

با این حال، فرآیند بازسازی و بازگرداندن ظرفیت‌های از دست رفته متوقف نشد و به گفته رمضانعلی سنگدوینی، حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت گازی خارج‌شده دوباره به مدار بازگشت؛ اقدامی که به اعتقاد این نماینده مجلس، نشان‌دهنده تلاش مجموعه‌های فعال در صنعت نفت، گاز و انرژی برای جلوگیری از انتقال آثار جنگ به زندگی مردم است.

در کنار تأمین گاز، استمرار عرضه بنزین و نفت‌گاز نیز در شرایطی که مصرف روزانه کشور در برخی روزها به حدود ۱۳۵ تا ۱۴۰ میلیون لیتر بنزین می‌رسد، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. از سوی دیگر، تجربه سال گذشته در حوزه ناترازی برق و محدودیت سوخت نیروگاه‌ها، ضرورت ذخیره‌سازی سوخت برای فصل سرد را بیش از گذشته نمایان کرده است.

همین مسئله موجب شد کمیسیون انرژی مجلس و قرارگاه ناترازی انرژی، با برگزاری جلسات متعدد با وزارتخانه‌های نفت و نیرو و دیگر دستگاه‌های مرتبط، موضوع ذخیره‌سازی و نحوه مصرف سوخت نیروگاه‌ها را به صورت ویژه دنبال کنند. حاصل این پیگیری‌ها، افزایش ذخایر نفت‌گاز نیروگاه‌ها و تدوین برنامه‌ای برای نحوه برداشت از این ذخایر در ماه‌های سرد سال بوده است.

در حال حاضر، بر اساس توضیحات سنگدوینی، حدود ۳.۲ میلیارد لیتر نفت‌گاز برای نیروگاه‌ها ذخیره شده و برای ماه‌های آبان، آذر، دی و بهمن نیز برنامه مشخصی برای حفظ ذخایر استراتژیک و جلوگیری از تکرار خاموشی‌های زمستانی در نظر گرفته شده است.

از سوی دیگر، مسیر توسعه انرژی در کشور تنها به مدیریت شرایط موجود محدود نمانده و همزمان اقدامات جدیدی در حوزه اکتشاف نفت و گاز، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و نیروگاه‌های خورشیدی و حتی انرژی زمین‌گرمایی در حال انجام است؛ اقداماتی که می‌تواند در میان‌مدت بخشی از ناترازی انرژی کشور را کاهش دهد.

در همین راستا با رمضانعلی سنگدوینی، نماینده مردم گرگان و آق‌قلا در مجلس شورای اسلامی به گفتگو پرداختیم تا از وضعیت تأمین انرژی در شرایط جنگی، بازگشت ظرفیت‌های گازی آسیب‌دیده، ذخایر سوخت نیروگاه‌ها، اکتشافات جدید نفت و گاز، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و برنامه کشور برای عبور از زمستان پیش‌رو بگوییم. در ادامه، مشروح این گفت‌وگو را می‌خوانید.

بازگشت ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز به مدار

سنگدوینی در ابتدای این گفت‌وگو با اشاره به شرایط کشور در دوران جنگ اظهار کرد: برای ارزیابی عملکرد حوزه انرژی باید وضعیت ایران را با کشورهایی که درگیر جنگ نیستند مقایسه کرد. ما در شرایط جنگی قرار داشتیم، اما تلاش مجموعه‌های مختلف این بود که جنگ و آسیب‌های ناشی از آن به زندگی روزمره مردم منتقل نشود.

وی افزود: بخشی از تأسیسات و تجهیزات حوزه انرژی کشور مورد هدف قرار گرفت و چهار فاز پالایشگاه پارس جنوبی نیز آسیب دید. در همان مقطع، حدود ۳۳۰ میلیون مترمکعب گاز از مدار خارج شد؛ یعنی گازی که باید از پالایشگاه تولید و از طریق شبکه به مبادی مصرف منتقل می‌شد، برای مدتی از مدار خارج شد.

نماینده مردم گرگان و آق‌قلا در مجلس ادامه داد: اما اتفاق مهم این بود که مجموعه وزارت نفت، شرکت ملی گاز و بخش‌های مختلف صنعت انرژی اجازه ندادند این اتفاق به یک بحران گسترده تبدیل شود. حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت از دست‌رفته دوباره برگشت و پس از آن نیز حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب دیگر به مدار بازگشت؛ یعنی در مجموع حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز احیا شد.

وی تأکید کرد: این کار بسیار بزرگی بود و باید از مجموعه‌هایی که در چنین شرایطی مسئولیت تولید، انتقال و توزیع انرژی را برعهده داشتند، قدردانی کرد. در شرایط جنگی، استمرار تولید و تأمین انرژی برای مردم کار ساده‌ای نیست.

سنگدوینی گفت: در بخش برق نیز با وجود آسیب‌هایی که به زیرساخت‌ها وارد شد، تلاش شد کمترین میزان قطعی برق را داشته باشیم. در حوزه فرآورده‌های نفتی نیز اجازه داده نشد کشور با کمبود بنزین و نفت‌گاز مواجه شود.

اکتشافات جدید گازی؛ ظرفیت‌هایی که باید وارد تولید شوند

وی با اشاره به تداوم فعالیت‌های اکتشافی در کشور اظهار کرد: با وجود همه محدودیت‌ها و تحریم‌ها، فعالیت در حوزه اکتشاف متوقف نشده است. وزیر نفت نیز اعلام کرده که در اکتشافات انجام‌شده در جنوب کشور، ذخایر گازی شناسایی شده است.

سنگدوینی افزود: این موضوع بسیار مهم است؛ چراکه اکتشاف زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که بتوانیم این ذخایر را وارد مرحله توسعه و تولید کنیم. اکنون این ظرفیت‌ها شناسایی شده و باید اقدامات لازم انجام شود تا در جهت تولید از آنها استفاده کنیم.

وی ادامه داد: کشور در شرایط تحریم قرار دارد، اما با این وجود عملیات اکتشاف میادین نفت و گاز ادامه دارد و این نشان می‌دهد ظرفیت‌های داخلی صنعت نفت و گاز بسیار بالاست.

نماینده مردم گرگان و آق‌قلا در مجلس گفت: ما نباید تنها به ظرفیت‌های فعلی نگاه کنیم. همزمان با مدیریت مصرف و حفظ تولید موجود، باید به سراغ اکتشاف، توسعه میادین و افزایش ظرفیت تولید برویم؛ زیرا ناترازی انرژی در بلندمدت تنها با مدیریت مصرف برطرف نمی‌شود و افزایش ظرفیت تولید نیز ضروری است.

۳.۲ میلیارد لیتر سوخت برای نیروگاه‌ها

سنگدوینی با اشاره به برنامه مجلس برای تأمین سوخت نیروگاه‌ها گفت: یکی از موضوعاتی که از سال گذشته به طور جدی دنبال کردیم، وضعیت ذخایر سوخت نیروگاه‌ها بود. در سال گذشته شرایط ذخایر مناسب نبود و همین موضوع باعث شد در جلسات نظارتی مجلس، مسئله تأمین سوخت نیروگاه‌ها به صورت جدی مطرح شود.

وی افزود: در ادامه، قرارگاه ناترازی انرژی در کمیسیون انرژی مجلس تشکیل جلسات متعددی داد. بیش از ۱۰ جلسه با حضور معاونان وزارت نفت، وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، مرکز پژوهش‌های مجلس و سایر دستگاه‌های مرتبط برگزار کردیم.

نماینده مردم گرگان و آق‌قلا گفت: حتی دستگاه‌های امنیتی و اطلاعاتی و بخش‌های مرتبط با مبارزه با قاچاق کالا و سوخت نیز در این جلسات حضور داشتند، زیرا موضوع سوخت تنها یک مسئله وزارت نفت نیست و به مجموعه‌ای از دستگاه‌ها ارتباط دارد.

وی ادامه داد: نتیجه جلسات سال گذشته این شد که حدود یک‌ونیم میلیارد لیتر نفت‌گاز برای زمستان نیروگاه‌ها ذخیره شود. سپس در جلسات بعدی درباره میزان مصرف، نحوه استفاده و مدیریت این ذخایر تصمیم‌گیری شد.

سنگدوینی خاطرنشان کرد: اکنون در ادامه همان اقدامات، حدود ۳.۲ میلیارد لیتر نفت‌گاز برای نیروگاه‌ها ذخیره شده است. ما در آخرین جلسه‌ای که با حضور وزرای نفت و نیرو، معاونان آنها و اعضای کمیسیون انرژی داشتیم، یک جدول مشخص برای نحوه تأمین و مصرف سوخت نیروگاه‌ها تنظیم و مصوب کردیم.

وی افزود: این جدول برای ماه‌های آبان، آذر، دی و بهمن اهمیت ویژه‌ای دارد. تأکید ما این است که ذخایر استراتژیک در این ماه‌ها بی‌حساب برداشت نشود، زیرا اگر ذخایر را در ابتدای زمستان مصرف کنیم و در ادامه با کمبود مواجه شویم، دوباره مشکلات سال گذشته تکرار خواهد شد.

سنگدوینی تأکید کرد: هدف ما این است که سوخت نیروگاه‌ها تأمین باشد تا در زمستان با خاموشی مواجه نشویم. این برنامه به وزارتخانه‌های نفت و نیرو، شورای عالی انرژی و مسئولان مربوطه ابلاغ شده است.

افزایش ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر

وی در بخش دیگری از سخنان خود به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر اشاره کرد و گفت: در حوزه برق نیز اقدامات مهمی در حال انجام است. طبق گزارشی که وزیر نیرو ارائه کرده، تاکنون حدود پنج هزار و ۸۰۰ مگاوات ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر و پنل‌های خورشیدی وارد مدار شده است.

سنگدوینی افزود: طبق برنامه اعلام‌شده، ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر در ماه‌های پیش‌رو افزایش پیدا خواهد کرد و هدف‌گذاری برای رساندن این ظرفیت به حدود هفت هزار تا ۱۲ هزار مگاوات مطرح شده است.

وی ادامه داد: این ظرفیت جدید می‌تواند کمک قابل توجهی به شبکه برق کشور کند. ما باید همزمان چند مسیر را دنبال کنیم؛ یک مسیر افزایش تولید نیروگاه‌های موجود، یک مسیر توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و خورشیدی و مسیر دیگر نیز توسعه فناوری‌های جدید تولید انرژی است.

نماینده مردم گرگان و آق‌قلا در مجلس گفت: حتی در زمینه نیروگاه‌های زمین‌گرمایی نیز برای نخستین بار اقدامات جدی در کشور در حال انجام است. نیروگاه زمین‌گرمایی مشکین‌شهر در استان اردبیل از جمله پروژه‌هایی است که در این زمینه دنبال می‌شود و ظرفیتی حدود پنج تا شش مگاوات دارد.

مصرف روزانه ۱۴۰ میلیون لیتر بنزین؛ زنگ خطر مدیریت مصرف

سنگدوینی با اشاره به حجم بالای مصرف سوخت در کشور اظهار کرد: در برخی روزها مصرف بنزین کشور به حدود ۱۳۵ تا ۱۴۰ میلیون لیتر می‌رسد. وقتی با چنین میزان مصرفی مواجه هستیم، موضوع مدیریت مصرف دیگر یک مسئله فرعی نیست، بلکه یک ضرورت است.

وی افزود: ما باید در کنار افزایش تولید، جلوی مصرف بی‌رویه و اسراف را نیز بگیریم. اگر فقط تولید را افزایش دهیم اما مصرف بدون برنامه ادامه پیدا کند، همچنان با ناترازی مواجه خواهیم بود.

نماینده مردم گرگان و آق‌قلا در مجلس تصریح کرد: صرفه‌جویی یکی از سریع‌ترین و در دسترس‌ترین اقداماتی است که می‌تواند به کشور کمک کند. همه مردم، صنایع، دستگاه‌های دولتی، بخش تجاری و تولیدکنندگان باید در این زمینه نقش خود را ایفا کنند.

وی گفت: در مصرف برق، گاز، آب و حتی مواد غذایی باید تا جایی که امکان دارد از اسراف جلوگیری کنیم. در شرایط سخت امروز، هر مقدار صرفه‌جویی می‌تواند به استمرار خدمات و تأمین انرژی کمک کند.

اولویت نخست گاز زمستانی با مردم است

سنگدوینی درباره وضعیت تأمین گاز در زمستان نیز اظهار کرد: موضوع تأمین گاز در زمستان، به‌خصوص برای استان‌های شمالی، در جلسات مختلف مورد توجه قرار گرفته است. جلساتی با حضور وزیر کشور، معاونان وزارت کشور و مسئولان وزارتخانه‌های نفت و نیرو برگزار شده و این موضوع به صورت جدی دنبال می‌شود.

وی افزود: اولویت نخست در تأمین گاز در زمستان، مردم هستند. باید تلاش کنیم گاز بخش خانگی بدون مشکل تأمین شود و مردم دچار قطعی گاز نشوند.

نماینده مردم گرگان و آق‌قلا در مجلس ادامه داد: البته این موضوع نیازمند همکاری همه دستگاه‌هاست. باید تولید، انتقال، ذخیره‌سازی و مصرف همزمان مدیریت شود. اگر همه این حلقه‌ها در کنار یکدیگر قرار بگیرند، می‌توانیم زمستان را با کمترین مشکل پشت سر بگذاریم.

سنگدوینی گفت: آنچه در شرایط جنگی اتفاق افتاد نشان داد که اگر همه مجموعه‌ها در کنار یکدیگر قرار بگیرند، می‌توان حتی در سخت‌ترین شرایط نیز استمرار تولید و تأمین انرژی را حفظ کرد. امروز نیز باید همین هماهنگی ادامه داشته باشد؛ از یک طرف اکتشاف و افزایش تولید نفت و گاز را دنبال کنیم، از طرف دیگر ذخایر سوخت نیروگاه‌ها را حفظ کنیم و همزمان توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را سرعت بدهیم.

وی تأکید کرد: در کنار همه این اقدامات، مردم نیز نقش مهمی دارند. اگر در مصرف انرژی صرفه‌جویی کنیم و اجازه ندهیم منابع موجود هدر برود، کمک بزرگی به کشور کرده‌ایم. هدف نهایی همه این اقدامات این است که مردم در تابستان و زمستان، در شرایط عادی و حتی در شرایط سخت، کمترین مشکل را در تأمین انرژی داشته باشند.