شالیکوبی‌های مازندران زیر تیغ نظارت؛ نرخ جدید ابلاغ شد

خبرگزاری مهر- گروه استان‌ها: هر روز کامیون‌ها و تراکتورها در جاده‌های روستایی استان در رفت‌وآمدند و کشاورزان پس از ماه‌ها چشم‌انتظاری، دسترنج خود را در قالب شلتوک راهی شالیکوبی‌ها می‌کنند.

کیسه‌های شالی یکی پس از دیگری وارد محوطه واحدهای شالیکوبی می‌شود و دستگاه‌ها در این روزهای گرم و پرکار، بی‌وقفه مشغول تبدیل شلتوک به برنج هستند.

این روزها فصل پرکار شالیکوبی‌های مازندران است؛ فصلی که در آن محصول از زمین جدا شده و وارد مرحله‌ای حساس از زنجیره تولید می‌شود، برای کشاورز اما ماجرا تنها تحویل شالی نیست؛ هزینه تبدیل، نحوه محاسبه کارمزد، صدور فاکتور و شفافیت در خدمات، بخشی از دغدغه‌های او در این مرحله است.

همزمان با آغاز برداشت برنج، دستگاه‌های نظارتی نیز حضور پررنگ‌تری در شالیکوبی‌ها پیدا کرده‌اند. نصب نرخ‌نامه مصوب در معرض دید، رعایت تعرفه‌ها، صدور فاکتور، ثبت واحدها و موجودی شلتوک و برنج در سامانه جامع انبارها و رعایت ضوابط قانونی، محور اصلی این پایش‌ها است؛ نظارت‌هایی که در برخی شهرستان‌ها نتیجه‌ای بدون تخلف داشته و در برخی دیگر به تشکیل پرونده تعزیراتی منجر شده است.

نرخ تبدیل شلتوک؛ کشاورز باید بداند چه می‌پردازد

یکی از نخستین موضوعاتی که در فصل برداشت برای کشاورزان اهمیت پیدا می‌کند، نرخ خدمات شالیکوبی است. محصولی که پس از ماه‌ها زحمت از شالیزار برداشت شده، حالا باید وارد واحد فرآوری شود و هزینه این فرآیند باید برای بهره‌بردار روشن و قابل محاسبه باشد.

در فریدونکنار، علی کریمی، سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان، از ابلاغ نرخ‌نامه مصوب خدمات تبدیل شلتوک به برنج خبر داده است.

وی در گفتگو با خبرنگار مهر افزود: بر اساس ابلاغیه مدیرکل هماهنگی امور اقتصادی استانداری مازندران، نرخ خدمات تبدیل هر تن شلتوک به برنج سفید با احتساب بازدهی ۵۵ درصد، ۱۲ میلیون و ۹۴۵ هزار تومان تعیین شده و مبلغ ۸ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان نیز به عنوان نرخ تبدیل هر تن شالی مبنای محاسبه خدمات قرار گرفته است.

وی گفت: در این نرخ‌نامه تأکید شده که تعرفه اعلام‌شده مربوط به عملیات تبدیل شلتوک به برنج است و هزینه‌های انبارداری، کارگری و سایر خدمات جانبی در این مبلغ محاسبه نشده و در صورت ارائه، تابع ضوابط و توافقات قانونی مربوط خواهد بود.

کریمی با تأکید بر صیانت از حقوق شالیکاران از متصدیان واحدهای شالیکوبی خواسته است نرخ مصوب را به‌طور دقیق رعایت کنند و از افزایش خودسرانه قیمت یا دریافت مبالغ خارج از تعرفه خودداری شود.

بر این اساس، کشاورزی که در این روزها شلتوک خود را به شالیکوبی می‌برد، باید بتواند نرخ خدمات را پیش از انجام فرآیند تبدیل مشاهده کند و در صورت پرداخت هزینه، فاکتور مربوط را نیز دریافت کند؛ موضوعی که حالا به یکی از محورهای اصلی بازرسی در استان تبدیل شده است.

از ساری تا قائم‌شهر؛ بازرسی از ده‌ها شالیکوبی

در ساری، پایش واحدهای شالیکوبی با حضور گسترده دستگاه‌های نظارتی انجام شده است.

سید اسماعیل علوی، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ساری در گفتگو با خبرنگار مهر از اجرای مرحله جدید مانور مشترک نظارت بر واحدهای شالیکوبی خبر داده و گفته است در این مرحله ۶ اکیپ خودرویی متشکل از ۲۰ بازرس از ۴۳ واحد شالیکوبی شهرستان بازدید کردند.

وی افزود: نمایندگان پلیس امنیت اقتصادی، تعزیرات حکومتی، اداره صنعت، معدن و تجارت، مدیریت جهاد کشاورزی، اتاق اصناف و اتحادیه صنف شالیکوبی‌داران در این مانور حضور داشتند.

به گفته علوی، هدف این مانور، نظارت بر حسن اجرای مصوبات ستاد تنظیم بازار، حمایت از حقوق شالیکاران، شفاف‌سازی فرآیند ارائه خدمات و ارتقای نظم در فعالیت واحدهای شالیکوبی بوده است.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ساری درباره نتیجه این بازرسی‌ها نیز اعلام کرده است که تمامی واحدهای مورد بازدید، نرخ‌نامه مصوب ستاد تنظیم بازار استان را در محل قابل رؤیت کشاورزان و مراجعه‌کنندگان نصب کرده و خدمات خود را با صدور فاکتور ارائه می‌کردند.

وی همچنین گفته است: همه واحدهای بازدیدشده در سامانه جامع انبارها ثبت شده بودند و در جریان این پایش، نقاط قوت، نواقص احتمالی و مسائل موجود بررسی و راهکارهای لازم برای رفع مشکلات به متصدیان ارائه شد.

در قائم‌شهر نیز معصومه صفری اوریمی، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان، از بازرسی مشترک ۲۵ واحد شالیکوبی خبر داده است.

صفری اوریمی توضیح داده است: که در این بازدیدها، نرخ‌نامه تبدیل شالی به برنج، نحوه دریافت هزینه تبدیل، ثبت اطلاعات در سامانه جامع انبارها و فاکتورهای ارائه‌شده به کشاورزان بررسی شد.

به گفته وی، یکی از محورهای اصلی این بازرسی‌ها اطمینان از رعایت نرخ‌های تعیین‌شده و جلوگیری از دریافت مبالغ خارج از ضوابط از کشاورزان بوده است.

مدیر جهاد کشاورزی قائم‌شهر در نهایت اعلام کرده است که در بازدید و بررسی عملکرد ۲۵ واحد شالیکوبی، مورد تخلفی مشاهده نشد.

وی بر ادامه نظارت‌ها در طول فصل برداشت و فرآوری برنج تأکید کرده و رعایت نرخ‌نامه‌های مصوب، ثبت دقیق اطلاعات در سامانه‌های مربوط، صدور فاکتور و شفافیت در دریافت هزینه‌ها را از الزامات فعالیت واحدهای شالیکوبی دانسته است.

نکا و محمودآباد؛ تأکید بر نرخ مصوب

در نکا نیز پایش واحدهای شالیکوبی در جریان است. ابوالقاسم پناهی، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان نکا در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به فعالیت ۱۴ شالیکوبی در این شهرستان گفت: کارشناسان مدیریت جهاد کشاورزی برای صیانت از حقوق کشاورزان و ایجاد شفافیت در فرآیند تبدیل شلتوک از این واحدها بازدید کرده‌اند.

به گفته پناهی، در جریان این بازدیدها میزان وزن شالی و برنج موجود در انبارها کنترل و ثبت اطلاعات واحدها در سامانه جامع انبارها بررسی شده است.

وی همچنین بر نصب نرخ‌نامه مصوب در معرض دید عموم تأکید کرده و گفته است تمامی شالیکوبی‌ها باید کارمزد دریافتی خود را صرفاً بر اساس نرخ‌های اعلام‌شده از سوی اتاق اصناف کشاورزی محاسبه و دریافت کنند.

پناهی هشدار داد: هرگونه تخطی از تعرفه‌های مصوب تخلف محسوب می‌شود و با متخلفان برخورد قانونی خواهد شد.

در محمودآباد نیز بهرام لطف‌اله‌نیا، سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان، از پایش چهار واحد شالیکوبی خبر داد و افزود: این پایش با هماهنگی مدیرعامل اتحادیه مربوط انجام شد و بر ضرورت نصب نرخ‌نامه در معرض دید عموم و رعایت دقیق تعرفه‌های ابلاغی تأکید شد.

لطف‌اله‌نیا در گفتگو با خبرنگار مهر هدف این اقدام را ایجاد انضباط مالی در فرآیند تبدیل شلتوک و جلوگیری از دریافت مبلغ مازاد بر تعرفه دانسته و بر نقش تعامل با اتحادیه شالیکوبی‌داران در اجرای ضوابط تأکید کرده است.

فریدونکنار؛ وقتی تخلف به پرونده تعزیراتی رسید

در میان گزارش‌های نظارتی شهرستان‌های مختلف، فریدونکنار نتیجه متفاوتی داشته است.حسین اسلامی، سرپرست معاونت توسعه بازرگانی و صنایع کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی مازندران، از تشکیل ۱۰ پرونده تعزیراتی برای واحدهای شالیکوبی این شهرستان خبر داد.

اسلامی در گفتگو با خبرنگار مهر افزود: در جریان بازرسی‌ها تخلفاتی از جمله عدم صدور فاکتور، عدم نصب نرخ‌نامه در معرض دید عموم، عدم ثبت واحد در سامانه جامع انبارها و عدم تمدید پروانه بهره‌برداری شناسایی شد.

اسلامی اعلام کرد: که در نتیجه این پایش‌ها برای واحدهای متخلف ۱۰ پرونده تعزیراتی تشکیل و برای طی مراحل قانونی به مراجع ذی‌صلاح ارسال شده است.

سرپرست معاونت توسعه بازرگانی و صنایع کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی مازندران با تأکید بر استمرار نظارت‌ها گفته است پایش مستمر واحدهای شالیکوبی و برخورد قاطع با متخلفان در اولویت برنامه‌های کاری بازرسان مدیریت بازرسی و نظارت بر کالای اساسی و محصولات کشاورزی استان قرار دارد و با عوامل برهم‌زننده نظم بازار مماشاتی نخواهد شد.

شالیکوبی‌ها در فصل پرکار؛ نظارت تا پایان برداشت ادامه دارد

حالا در شالیکوبی‌های مازندران، روزهای پرکاری در جریان است. کشاورزان هر روز محصول برداشت‌شده خود را از شالیزارها به این واحدها می‌رسانند و چرخه تبدیل شلتوک به برنج با سرعت بیشتری ادامه پیدا می‌کند.

در چنین شرایطی، نظارت بر هزینه خدمات و نحوه فعالیت واحدها اهمیتی دوچندان دارد؛ زیرا هرچه حجم محصول ورودی بیشتر باشد، ضرورت شفافیت در ثبت موجودی، صدور فاکتور و رعایت نرخ‌های مصوب نیز بیشتر می‌شود.

در بابل، رحیم شهیدی‌پور، معاون سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان، بر حمایت از شالیکاران و جلوگیری از تضییع حقوق آنان تأکید کرده است.

وی در گفتگو با خبرنگار مهر افزود: بر اساس مصوبات این نشست، نرخ کارمزد تبدیل شالی برداشت مستقیم برای واحدهای مدرن ۸ هزار و ۳۵۰ تومان و برای واحدهای سنتی ۷ هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم شلتوک تعیین شده است.

وی گفت: همچنین نرخ کارمزد تبدیل شالی خشک‌شده برای واحدهای مدرن ۸ هزار تومان و برای واحدهای سنتی ۷ هزار و ۲۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم مصوب شده است.

شهیدی‌پور همچنین اعلام کرد: همه شالیکوبی‌ها موظف به نصب نرخ‌نامه در معرض دید عموم هستند و علاوه بر ثبت انبار، باید موجودی روزانه خود را در سامانه جامع تجارت و انبارها ثبت کنند.

اکنون در حالی که کشاورزان مازندرانی هر روز بخشی از دسترنج خود را از شالیزار به شالیکوبی می‌برند، دستگاه‌های نظارتی نیز در حال رصد این حلقه از زنجیره تولید هستند.

فصل برداشت برای شالیکار فصل برداشت دسترنج است و برای شالیکوبی‌ها فصل اوج فعالیت؛ اما برای دستگاه‌های نظارتی نیز فصل سنجش میزان پایبندی بازار به قانون است.

در نهایت، شفافیت در هزینه تبدیل شالی، اجرای نرخ‌نامه مصوب، ثبت دقیق موجودی و برخورد با تخلفات می‌تواند مسیر محصول را از شالیزار تا بازار روشن‌تر کند؛ مسیری که در یک سوی آن کشاورزی ایستاده که ماه‌ها برای تولید برنج زحمت کشیده و در سوی دیگر، مصرف‌کننده‌ای قرار دارد که انتظار دارد محصول نهایی با سازوکار شفاف و منظم به بازار برسد.