اختردانش: امام شهید در فردوس «جهاد مردمی» را از میان آوارها بنیان نهاد

حجت‌الاسلام ابراهیم اختر دانش در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به ۱۳ شهریور و سالروز حضور امام شهید سیدعلی خامنه‌ای(قدس سره) در منطقه زلزله‌زده فردوس،گفت: جهاد یعنی در برابر مسئله مردم احساس مسئولیت داشته باشیم.

وی با اشاره به آیه شریفه «وَتَعَاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَالتَّقْوَی» افزود:قرآن کریم در این آیه، بر همکاری در نیکی و تقوا تأکید دارد. این آیه ضمن توصیه اخلاقی فردی یک الگوی اجتماعی نیز است.

حجت‌الاسلام اختر دانش تصریح کرد:در منطق قرآنی، انسان مؤمن نمی‌تواند نسبت به رنج دیگران بی‌تفاوت باشد.وقتی خانه‌ای ویران می‌شود، خانواده‌ای بی‌سرپناه می‌ماند، کودکی گرسنه است یا روستایی از امکانات اولیه محروم می‌شود،پرسش مؤمن فقط این نیست که «مسئول این کار چه کسی است؟»؛مؤمن باید از خود بپرسد: «من چه کاری می‌توانم انجام دهم؟»

نگاه جهادی، حادثه را به میدان مسئولیت تبدیل کرد

وی با بیان اینکه زلزله یک «مسئله» بود، اما نگاه جهادی آن را به یک «میدان مسئولیت» تبدیل کرد، گفت:ممکن است در بسیاری از حوادث،گروه‌های مختلف برای امدادرسانی وارد میدان شوند، اما آنچه تجربه فردوس را متمایز می‌کند، نقش‌آفرینی مردم است.

کارشناس مذهبی با اشاره به اینکه فرهنگ جهادی جامعه را از جایگاه مخاطب خارج می‌کند و به میدان دار حل مسائل تبدیل می‌سازد،افزود: در فردوس، ضمن رساندن کمک به مردم، فعال کردن مردم برای حل مسئله مردم مهم بود ؛ در یک مدل، مردم دریافت کننده خدمت هستند،اما در مدل دیگر، به کنشگران در اجتماعی تبدیل می‌شوند.

حرکت جهادی، مردم را برای حل مشکلات به میدان می‌آورد

حجت الاسلام اختردانش با بیان اینکه حرکت جهادی زمانی اثرگذار است که مردم را در روند حل مسائل مشارکت دهد، اظهار کرد:در این نگاه، مردم در بازسازی زندگی، اقتصاد و آینده خود نقش پیدا می‌کنند.

وی با بیان اینکه خدمت جهادی، مردم را موضوع خدمت نمی‌بیند؛ آنان را صاحبان مسئله و بخشی از راه‌حل می‌داند،افزود:این رویکرد می‌تواند ظرفیت‌های اجتماعی را فعال کند و زمینه مشارکت پایدار مردم را فراهم آورد.

جهاد، تنها به خیریه و امدادرسانی محدود نمی‌شود

کارشناس مذهبی با بیان اینکه جهاد با فعالیت خیریه تفاوت دارد،گفت: حرکت جهادی را نباید با خیریه، کمک مؤمنانه یا امدادرسانی یکی دانست. خیریه ممکن است یک نیاز را تأمین کند، اما جهاد تلاش می‌کند مسئله را بشناسد و ریشه آن را هدف قرار دهد.

وی افزود: در روایت‌هایی مربوط به حضور امام شهید خامنه‌ای در فردوس، نمونه‌هایی از تلاش برای ایجاد زمینه کار و تولید برای خانواده‌های آسیب‌دیده نیز آمده است؛ از جمله تأمین مواد اولیه برای قالی‌بافی خانواده‌ها، با این هدف که مردم بتوانند دوباره روی پای خود بایستند.

حجت‌الاسلام اختر دانش تصریح کرد:هدف فقط سیر کردن گرسنه نیست؛ توانمند کردن انسان است. فقط ساختن خانه نیست؛ بازگرداندن امید است. فقط توزیع امکانات نیست؛ بازگرداندن کرامت و ایجاد ظرفیت پایدار مردمی است.

توانمندسازی خانواده‌ها، مسیر بازگشت به زندگی را هموار می‌کند

کارشناس مذهبی بابیان اینکه حرکت جهادی باید به مردم کمک کند زندگی خود را دوباره بسازند، گفت: کمک‌رسانی در لحظه بحران ضروری است، اما اگر این کمک به توانمندسازی و ایجاد امکان ادامه زندگی منجر نشود، بخش مهمی از مسئله همچنان باقی می‌ماند.

وی افزود: کار برای خانواده‌ای آسیب‌دیده ضمن پاسخ به نیاز اقتصادی عزت، استقلال و امید نیز به آن خانواده بازمی‌گردد.

تجربه فردوس، منطق تازه‌ای از خدمت را شکل داد

حجت‌الاسلام اختر دانش با بیان اینکه فردوس را نباید صرفاً یک اردوی جهادی دانست، اظهار کرد: فردوس یک منطق بود؛ منطق تبدیل درد مردم به مسئولیت اجتماعی، تبدیل مردم به میدان دار، تبدیل حادثه به فرصت خدمت و تبدیل خدمت به تربیت انسان.

وی افزود:نیروهای حاضر در میدان، در کنار امدادرسانی، همدلی، مشارکت و مسئولیت‌پذیری را نیز تجربه کردند. به همین دلیل، خدمت‌رسانی می‌تواند انسان‌هایی تربیت کند که در برابر مسائل جامعه بی‌تفاوت نمی‌مانند.

کارشناس مذهبی عنوان «دوباره فردوس» را بیش از آنکه فقط نام یک کتاب باشد، یک دعوت دانست و ادامه داد: این دعوت،دعوت به بازگشت به منطق آن حرکت، نه برای تکرار گذشته،برای جاری کردن همان روح در مسائل امروز.

وی افزود: امروز به «دوباره فردوس» نیاز داریم؛ برای اینکه مردم را در حل مسائل جدید خانواده، نوجوان، محله، معیشت، محیط زیست، فرهنگ و سبک زندگی به میدان بیاوریم. این معنای عمیق‌تر جهاد است.

فرهنگ جهادی، درد مردم را به مسئولیت اجتماعی تبدیل می‌کند

حجت‌الاسلام اختر دانش با بیان اینکه فردوس به ما یاد داد جهاد از جایی آغاز می‌شود که انسان، مسئله مردم را مسئله خودش بداند.افزود: سیزدهم شهریور ۱۳۴۷یادآور انتخاب ماندن در کنار مردم، دیدن مسئله، به میدان آوردن مردم و ایستادن برای حل آن است.

وی تصریح کرد:امروز اگر می‌خواهیم راه آن روز را ادامه دهیم، کافی نیست از جهادگران فردوس تقدیر کنیم؛ باید فردوس های امروز را پیدا کنیم، زیرا همچنان در جامعه مسئله‌هایی وجود دارد که منتظرند کسی از خود بپرسد: «من برای حل این مسئله چه می‌توانم بکنم؟»