ضرورت تعیین تکلیف حقوقی 9 هزار هکتار آب‌بندان در گیلان

به گزارش خبرنگار مهر، احمد آقایی ظهر شنبه در نشست با مدیران دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط که در بازرسی کل استان برگزار شد، با اشاره به نقش راهبردی آب‌بندان‌ها در مدیریت منابع آب و پایداری تولیدات کشاورزی اظهار کرد: آب‌بندان‌ها از سرمایه‌های ارزشمند طبیعی و میراث گران‌بهای گیلان به شمار می‌روند که نقش مهمی در تأمین آب مورد نیاز بخش کشاورزی، به‌ویژه در دوره‌های خشکسالی و کم‌آبی، ایفا می‌کنند.

وی افزود: صیانت از این ظرفیت‌های ارزشمند، علاوه بر حفظ منابع آبی، در استمرار فعالیت‌های کشاورزی، تقویت امنیت غذایی و پایداری معیشت کشاورزان و روستاییان استان اهمیت بسزایی دارد و باید با برنامه‌ریزی منسجم و هماهنگی دستگاه‌های مسئول دنبال شود.

بازرس کل استان گیلان با اشاره به کاهش توجه به ظرفیت آب‌بندان‌ها در سال‌های گذشته و تمرکز بر روش‌های دیگر تأمین آب، از جمله احداث سدها و حفر چاه‌های عمیق، تصریح کرد: غفلت از نگهداری و مدیریت اصولی برخی از این عرصه‌ها، موجب تضعیف کارکردهای اصلی آن‌ها شده است؛ ازاین‌رو، بازنگری در شیوه‌های مدیریت، احیا و بهره‌برداری از آب‌بندان‌ها ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

وی با تأکید بر اینکه کارکرد آب‌بندان‌ها نباید صرفاً به ذخیره‌سازی آب کشاورزی محدود شود، خاطرنشان کرد: این پهنه‌ها در صورت احیا و بهره‌برداری اصولی، علاوه بر تأمین آب مورد نیاز مزارع، ظرفیت مناسبی برای توسعه آبزی‌پروری، گردشگری و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار در مناطق روستایی دارند و می‌توانند در رونق اقتصادی و بهبود معیشت جوامع محلی نقش‌آفرین باشند.

بازرس کل استان گیلان با اشاره به وجود حدود ۹ هزار هکتار پهنه آب‌بندان در استان، تعیین تکلیف وضعیت ثبتی و حقوقی این عرصه‌ها را از اولویت‌های اساسی در مسیر حفاظت از حقوق عمومی دانست و گفت: دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط باید با بررسی دقیق وضعیت حقوقی و ثبتی آب‌بندان‌ها، نسبت به تکمیل و به‌روزرسانی اسناد و سوابق مربوط اقدام کنند تا از تصرفات غیرقانونی، تغییر کاربری‌های نامتعارف و تضییع حقوق عمومی جلوگیری شود.

وی تأکید کرد: در فرایند ثبت و تثبیت حقوقی این اراضی، ضرورت دارد کاربری آب‌بندان‌ها به‌صورت دقیق و منطبق با ماهیت و کارکرد قانونی آن‌ها درج شود تا از ایجاد زمینه برای تغییر کاربری و بروز اختلافات حقوقی در آینده جلوگیری به عمل آید.

لزوم اصلاح شیوه‌های واگذاری مدیریت و بهره‌برداری از آب‌بندان‌ها

آقایی همچنین با تأکید بر لزوم اصلاح شیوه‌های واگذاری مدیریت و بهره‌برداری از آب‌بندان‌ها اظهار کرد: برنامه‌ریزی برای احیای این منابع باید با مشارکت مؤثر کشاورزان محلی و تعاونی‌های آنان انجام شود تا ضمن حفظ کارکرد اصلی آب‌بندان‌ها در تأمین آب کشاورزی، زمینه حضور بهره‌برداران واقعی، توزیع عادلانه منافع و افزایش اثربخشی طرح‌های احیا فراهم شود.

وی افزود: کمیته تصویب طرح‌های هادی نیز باید در مواردی که پهنه‌های آب‌بندان در محدوده این طرح‌ها قرار گرفته‌اند، موضوع خروج آن‌ها از طرح هادی را مطابق ضوابط و مقررات مربوط بررسی و پیگیری کند تا حفاظت از ماهیت و کارکرد این عرصه‌ها با جدیت بیشتری دنبال شود.

بازرس کل استان گیلان با اشاره به ضرورت رعایت الزامات قانونی و زیست‌محیطی در مدیریت آب‌بندان‌ها تصریح کرد: واگذاری مسئولیت بهره‌برداری از این منابع باید بر اساس ضوابط مشخص، صلاحیت بهره‌برداران، نیازهای واقعی منطقه و منافع کشاورزان انجام شود؛ چراکه بی‌توجهی به این ملاحظات می‌تواند کارآمدی برنامه‌های احیا را کاهش داده و زمینه بروز مشکلات جدید را فراهم کند.

وی در پایان، احیای آب‌بندان‌ها را فراتر از یک اقدام عمرانی و از ضرورت‌های راهبردی توسعه پایدار استان دانست و تأکید کرد: حفاظت از این سرمایه‌های طبیعی، علاوه بر مدیریت بهینه منابع آب و پشتیبانی از تولیدات کشاورزی، در تأمین امنیت غذایی، تقویت اقتصاد روستایی و حفظ پایداری اجتماعی مناطق مختلف گیلان مؤثر است؛ بنابراین، تعیین تکلیف وضعیت حقوقی این عرصه‌ها، صیانت از کاربری آن‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت کشاورزان و تعاونی‌های محلی باید با هماهنگی و جدیت دستگاه‌های مسئول دنبال شود.