پناهیان: توجه به ادبیات روایی در مسیر تحول فرهنگی ضروری است

به گزارش خبرنگار مهر، حجت‌الاسلام علیرضا پناهیان عصر شنبه در نشست «هنر در موقعیت انتصار» که در قالب دیدار اصحاب هنر، رسانه و روایت در سالن اجتماعات کتابخانه مرکزی رشت برگزار شد، با اشاره به نقش روایتگری در پیشرفت جامعه اظهار کرد: روایتگری می‌تواند در بهبود وضعیت جامعه، حرکت به سمت اهداف، ارتقای فرهنگ و پی‌ریزی تمدن نقش مؤثری ایفا کند.

وی با اشاره به ماهیت روایتگری و ضرورت توجه به مطالعات توصیفی و استدلالی افزود: روایتگری نیازمند مطالعه آثار استدلالی و استنباطی است؛ این در حالی است که به گفته وی، بخش عمده‌ای از متن قرآن، روایات و احادیث ماهیت توصیفی دارد.

این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه مطالعات توصیفی در حوزه‌های علمیه زمینه‌ساز شکل‌گیری برخی مبانی بوده است، تصریح کرد: نیاز جامعه امروز فراتر از توصیف است و باید در حوزه روایتگری با رویکردی عمیق‌تر و متناسب با نیازهای روز حرکت کنیم.

پناهیان با اشاره به اهتمام رهبر شهید به مطالعه رمان و آثار روایی بیان کرد: از میان حدود ۱۰۰ کتابی که ایشان بر آن‌ها تقریظ نوشته‌اند، ۹۹ کتاب در حوزه روایت بوده است؛ موضوعی که به گفته وی، نشان‌دهنده توجه آگاهانه به اهمیت روایت و داستان است.

وی بر ضرورت شکل‌گیری نهضت و انقلاب فرهنگی در حوزه روایتگری تأکید کرد و گفت: در زمینه تولید کلمه، لفظ و مفهوم با ضعف مواجه هستیم و مفاهیم نیز دستخوش غارت شده‌اند؛ از سوی دیگر، مفاهیم وارداتی امکان گفت‌وگو را از ما گرفته‌اند و استفاده از واژگان نادرست به یکی از معضلات امروز تبدیل شده است.

این استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر اهمیت قصه و داستان در انتقال مفاهیم افزود: هر داستان از شخصیت‌ها، کاراکترها و حوادث تشکیل می‌شود و برای روایت مؤثر، باید به تیپ‌شناسی و شناخت سنت‌های حاکم بر حیات بشر توجه کرد؛ پیوند این عناصر نیز به دانایی عمیق نیاز دارد.

پناهیان با اشاره به نقش تئاتر در تربیت دانش‌آموزان، این هنر را یکی از ابزارهای مهم تربیتی در مدارس دانست و اظهار کرد: پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند مردم را غیر از طریق زبان دعوت کنید؛ منظور از این سخن، دعوت از طریق رفتار است که امروزه می‌توان آن را در قالب‌های مختلف هنری از جمله تئاتر به اجرا گذاشت.

وی همچنین با اشاره به ضرورت ترسیم چشم‌انداز برای تحقق مسئله ظهور گفت: برخی تصور می‌کنند با ظهور امام، همه اهداف در یک شبانه‌روز محقق می‌شود؛ در حالی که تحقق اهداف نیازمند داشتن چشم‌انداز و شناخت مسیر پیش رو است.

این استاد حوزه و دانشگاه در پایان با تأکید بر نقش روایت در اقناع مخاطب تصریح کرد: ذهن انسان داستان‌ساز است و از طریق داستان می‌توان او را متقاعد کرد؛ با این حال، در حوزه روایتگری آن‌گونه که باید بر پایه علم و دانش حرکت نکرده‌ایم و از این مسیر عقب مانده‌ایم.